Home » Zdrowa w każdym wieku » Endometrioza wymaga odgórnych rozwiązań systemowych
Endometrioza

Endometrioza wymaga odgórnych rozwiązań systemowych

Choć endometrioza jest poważną chorobą, leczenie z nią związane nie ma określonych procedur systemowych. Przez to koszty są niedoszacowane, a pacjentki nie zawsze odpowiednio zaopiekowane.

Dr hab. n. med. Paweł Basta

Ginekolog-onkolog oraz ginekolog-położnik, Klinika Ginekologii i Onkologii, Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum

Panie doktorze, jest pan członkiem zespołu ds. opracowania propozycji rozwiązań w zakresie diagnostyki i leczenia endometriozy działającym przy Ministerstwie Zdrowia. Proszę powiedzieć, dlaczego musiał powstać ten zespół?

Endometrioza jest często dość podstępną chorobą. Ze względu na objawy, które manifestują się dolegliwościami ze strony narządów odległych od kobiecego narządu rodnego, często nie jest raportowana w rejestrach jako endometrioza, a inne schorzenia – dolegliwości bólowe brzucha, przewlekłe infekcje dróg moczowych, guzy jelita, a nawet choroby psychiczne, w tym depresja. Pomimo często stosowanego określenia jako schorzenie naciekające struktury tkankowe, nie jest ona nowotworem złośliwym i nie zagraża bezpośrednio życiu chorych, ale znacznie może obniżać tę jakość życia. Kobiety dotknięte endometriozą, zwłaszcza jej ciężka postacią, nie są w stanie normalnie funkcjonować na wielu istotnych płaszczyznach życia – zawodowej, prywatnej czy też społecznej. Dlatego powstał Zespół, którego prace mają spowodować m.in. skrócenie ścieżki diagnostycznej, która w Polsce obecnie trwa od ośmiu do nawet dwunastu lat. Jego zadaniem jest ustalenie odpowiednich procedur systemowych oraz dokładne określenie, z jaką skalą problemu mamy do czynienia. Należy ustanowić także potrzeby diagnostyczne oraz terapeutyczne, szczególnie jeśli chodzi o leczenie chirurgiczne.

Jak wyglądają kwestie związane z refundacją leczenia endometriozy?

Aktualne wyceny procedur, zarówno diagnostycznych, jak i terapeutycznych, często są wysoce nieadekwatne do ich rzeczywistych kosztów. Dlatego też mamy do czynienia z częstym kodowaniem tych procedur z pominięciem kodu rozpoznania endometriozy (N80), co wpływa również na dane statystyczne dotyczące tego schorzenia. Po prostu informacje na temat częstości występowania tego schorzenia (tak jak i rodzaju stosowanego leczenia) są znacznie zaniżone lub wręcz ich nie ma. Uzdrowienie tego sytemu powinno polegać również na urealnieniu wycen leczenia chirurgicznego – często są to złożone, skomplikowane i kosztowne operacje.

Dlaczego tak kluczowe jest kierowanie pacjentek właśnie do wyspecjalizowanych ośrodków?

Leczenie zaawansowanych postaci endometriozy wymaga odpowiednich kompetencji, w tym odpowiedniego wyszkolenia chirurgicznego. Mimo że nasze szpitale są coraz lepiej wyposażone, to wykwalifikowany, doświadczony personel jest tutaj najważniejszy. Zespół skutecznie leczący endometriozę musi być wsparty możliwością konsultacji wielospecjalistycznych – chirurgów, urologów, angiologów, ale również psychologów, dietetyków czy fizjoterapeutów. Szkolenie w pełni wykształconego chirurga specjalizującego się w leczeniu operacyjnym endometriozy trwa wiele lat. W tej kwestii potrzebny jest również odpowiedni mentoring, by zredukować liczbę powikłań w trakcie szkolenia.

Jak ważna w tym kontekście jest odpowiednia diagnostyka przedoperacyjna?

Właściwa diagnostyka jest kluczem do sukcesu. W zasadzie bez odpowiedniej diagnostyki nawet najlepszy chirurg operator nie jest w stanie wiele zdziałać. Powszechne przekonanie, że „zajrzenie” do brzucha pozwoli na właściwą ocenę sytuacji jest z zasady błędne, gdyż najczęściej tych najgorszych zmian nie widać od strony jamy otrzewnowej. Są one położone pod otrzewną i naciekają tkanki głębiej położone. Dlatego też nierzadkie są sytuacje, gdy opis operacji wskazuje, że pacjentka ma wyłącznie dyskretne ogniska na otrzewnej, kiedy w rzeczywistości ma sporych rozmiarów guz endometrialny w okolicy na przykład jelita grubego czy cienkiego. Dlatego kompleksowa diagnostyka polegająca na właściwej ocenie klinicznej i interpretacji wyników badań obrazowych jest tutaj najistotniejsza.

Next article