Osteoporoza to choroba rozwijająca się długo bezobjawowo, dotykająca przede wszystkim kobiety po menopauzie. Prowadzi do zmniejszenia gęstości mineralnej kości i osłabienia jakości kości, w wyniku tego dochodzi do przewlekłych bólów oraz złamań, a w konsekwencji często do niepełnosprawności fizycznej. Ryzyko jej rozwoju można zmniejszać również poprzez suplementację witaminy D i wapnia.
Dr n. med. Małgorzata Bińkowska
Wiceprezeska Polskiego Towarzystwa Menopauzy i Andropauzy, II Klinika Położnictwa i Ginekologii CMKP w Pododdziale Endokrynologii Ginekologicznej
Kto jest najbardziej narażony na rozwój osteoporozy i w jakim wieku ryzyko choroby wyraźnie wzrasta?
Jest to choroba związana z wiekiem, w podziale na płeć znacznie częściej występuje u kobiet. Ryzyko rozwoju osteoporozy wzrasta najczęściej po menopauzie, gdyż zaburzenia hormonalne, a więc skrajny niedobór estrogenów, który wtedy występuje u kobiet, stopniowo osłabiają kość i prowadzą do obniżenia gęstości masy kostnej.
Osteoporoza jest chorobą przewlekłą i na wczesnym etapie bezobjawową. Przez fakt, że nie występują dolegliwości, chory nie ma świadomości ubytku masy kostnej i negatywnych zmian w strukturze kości.
Rozwój choroby prowadzi do dużej wrażliwości kości na mikrourazy, co w konsekwencji często oznacza złamania kości.
Nasilenie osteoporozy zależy od wielu czynników, które kumulują się przez całe życie. Poczynając od sposobu odżywiania często ubogiego w białko i wapń, przez występowanie okresów niedożywienia (w wyniku zaburzeń odżywiania), wtórnego braku miesiączki, niedostatecznej aktywności fizycznej, przyjmowania preparatów negatywnie wpływających na strukturę kości, aż po podatność genetyczną.
Czy suplementacja np. wapnia i witaminy D realnie wspiera profilaktykę osteoporozy?
Rola witaminy D jest nie do przecenienia dla całego organizmu na całej długości życia. Ze względu na brak słońca przez wiele miesięcy w roku zawsze mamy niedobór tej witaminy, więc odpowiednia suplementacja jest konieczna. Witamina D, podobnie jak wapń, to podstawa profilaktyki osteoporozy. Preparaty dostępne na rynku są bezpieczne, nie wywołują skutków ubocznych, w praktyce nie da się ich też przedawkować, więc jest to zdecydowanie polecany przez lekarzy sposób na obniżenie ryzyka wystąpienia osteoporozy.
Dlaczego profilaktyka i suplementacja wspierająca zdrowie kości są tak ważne oraz jakie objawy powinny wzbudzić naszą czujność?
Profilaktyka jest konieczna, ponieważ osteoporoza nie daje długo żadnych sygnałów i oprócz badania densytometrycznego – które ocenia gęstość masy kostnej – nie da się przewidzieć momentu i nasilenia jej wystąpienia.
Dlatego należy działać prewencyjnie. Niestety poziom świadomości społecznej tego problemu jest wciąż niski, nadal nie mamy powszechnej edukacji zdrowotnej w szkołach, więc ta wiedza nie jest przekazywana od młodych do swoich mam czy babć. W efekcie w starszym wieku wiele osób narażonych jest na złamania i pęknięcia kości powodowane przez mikrourazy. To zaś czasowo albo trwale ogranicza ich sprawność ruchową, często prowadząc do niepełnosprawności i konieczności polegania na asyście innych osób przy nawet prostych codziennych czynnościach.
