Szacowany czas czytania: 4 minuty
Zakażenia pęcherza moczowego (ZUM) to przypadłość, która dotyka głównie kobiet i często ma nawrotowy charakter. Choć złotym standardem leczenia pozostaje antybiotykoterapia, rosnąca lekooporność sprawia, że coraz większą rolę odgrywają terapie nieantybiotykowe.
Dr hab. n. med. Sławomir Poletajew
Specjalista urolog, FEBU (Fellow of the European Board of Urology); zajmuje się diagnostyką i leczeniem pacjentów z chorobami układu moczowego i męskiego układu rozrodczego w pełnym zakresie
Dlaczego zapalenie pęcherza moczowego częściej dotyczy kobiet i które grupy są najbardziej narażone?
U kobiet, ze względu na krótką i szeroką cewkę moczową uchodzącą w przedsionku pochwy, bakterie znacznie łatwiej przedostają się do pęcherza moczowego niż u mężczyzn.
Na ZUM najbardziej narażone są młode kobiety rozpoczynające aktywność seksualną, u których zakażenia często wiążą się ze współżyciem, oraz kobiety po menopauzie z uwagi na zmiany hormonalne.
Jakie opcje terapeutyczne mają pacjenci z ZUM w Polsce?
Pod tym względem nie odbiegamy w sposób istotny od reszty Europy czy świata. Pierwszym postępowaniem, stosowanym od lat i wciąż stanowiącym złoty standard, są leki przeciwbakteryjne przepisywane na receptę. Z zalecanych trzech opcji w Polsce dostępne są dwie: fosfomycyna i piwmecylina [antybiotyki – red]. Istnieją dla nich alternatywy i występują sytuacje kliniczne, w których stosujemy inne preparaty.
Drugie postępowanie obejmuje terapie nieantybiotykowe, zalecane przez Europejskie Towarzystwo Urologiczne dopiero od ubiegłego roku.
Są to preparaty naturalnego pochodzenia o działaniu przeciwbakteryjnym, potwierdzonym w prospektywnych badaniach klinicznych. Za tym postępowaniem przemawia spadająca skuteczność antybiotyków, rosnąca lekooporność czy świadomość działań niepożądanych antybiotykoterapii.
Na jakich kryteriach warto oprzeć dobór preparatów w infekcjach ostrych i nawracających?
W leczeniu epizodu zakażenia fakt, czy jest to infekcja ostra, czy nawrotowa, nie stanowi istotnej różnicy. Obowiązują te same zalecenia terapeutyczne. Jeśli jednak dana metoda leczenia okazała się nieskuteczna w poprzednim, niedawnym epizodzie, najprawdopodobniej nie będzie ponownie zastosowana.
W profilaktyce nawrotowych zakażeń w doborze terapii duże znaczenie mają charakter infekcji, objawy, częstotliwość nawrotów, a przede wszystkim ich etiologia. Niekiedy konieczne może być leczenie działające wybiórczo wobec konkretnej bakterii, np. immunoterapia czy D-mannoza.
Dodatkowo bierzemy pod uwagę choroby współistniejące, ewentualne przeciwwskazania do stosowania danych leków, wiek pacjentki, a także jej preferencje dotyczące postaci terapii. Do dyspozycji pozostaje wiele możliwości: tabletki, kapsułki, proszek do przygotowania roztworu, globulki i kremy dopochwowe czy wlewki dopęcherzowe.
Jaką rolę w profilaktyce zakażeń dróg moczowych odgrywa D-mannoza?
D-mannoza to całkowicie naturalny produkt – monosacharyd (cukier prosty), który wykazuje bardzo skuteczne działanie względem zakażeń układu moczowego.
Po przyjęciu doustnym całkowicie wydala się z moczem. Skutecznie unieszkodliwia bakterie, uniemożliwiając im interakcję z komórkami nabłonka wyściełającego drogi moczowe i tym samym zapobiegając wywołaniu stanu zapalnego. D-mannoza jest wykorzystywana zarówno do codziennego ciągłego stosowania jako profilaktyka, jak i do leczenia zakażeń.
Stanowi alternatywę dla antybiotykoterapii – w typowych przypadkach ostrego zapalenia pęcherza moczowego wydaje się nie ustępować jej skutecznością, a jednocześnie ma nieporównywalnie niższe ryzyko działań niepożądanych i nie powoduje lekooporności.
