Hormonoterapia w raku piersi nie tylko zatrzymuje wzrost komórek nowotworowych „tu i teraz”, ale też znacznie zmniejsza ryzyko nawrotu choroby. Niestety, część pacjentek, nie wytrzymując skutków ubocznych, samodzielnie przerywa leczenie.
Dr n. med. Katarzyna Pogoda
Specjalistka w dziedzinie onkologii klinicznej, związana z Kliniką Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej w Narodowym Instytucie Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, adiunkt w NIO i przewodnicząca Sekcji Raka Piersi PTOK
Pacjentka ma nieprawidłowy wynik mammografii lub USG piersi. Co dalej?
Powinna udać się do lekarza POZ, ginekologa albo wyspecjalizowanego ośrodka. Do oceny wyniku mammografii służy skala BI-RADS, gdzie poszczególne cyfry (kategorie) są podstawą do wykonania ewentualnej dalszej diagnostyki. Każda zmiana oznaczona jako 5, a niekiedy też 4, wymaga wykonania biopsji. Na tej podstawie zaczyna się cała dalsza droga, której plan określa karta DiLO. Kartę może wystawić onkolog albo inny lekarz, jeśli jest podejrzenie nowotworu złośliwego.
Co oznacza diagnoza hormonozależnego raka piersi i jak wygląda leczenie?
Około trzech czwartych kobiet chorujących na raka piersi ma właśnie ten biologiczny podtyp nowotworu. Oprócz postępowania miejscowego – chirurgii czy radioterapii – stosujemy leczenie systemowe. Zgodnie z nazwą jest to rak hormonozależny, więc jego leczenie polega na blokowaniu wpływu hormonów na komórki nowotworowe. Wykazano, że takie leczenie zmniejsza ryzyko nawrotu choroby, a w raku hormonozależnym utrzymuje się ono przez wiele lat. Dlatego terapia może trwać od 5 do nawet 10 lat, zależnie od wielkości, cech biologicznych guza i zajęcia węzłów chłonnych.
Jakie mogą być konsekwencje samodzielnego przerwania leczenia?
Mamy dane, że u kobiet, które powinny stosować leczenie przez 5 lat, przyjmowanie jej krócej niż 3 lata wiąże się z wyższym ryzykiem nawrotu niż kontynuowanie leczenia zgodnie z zaleceniami.
Jednocześnie hormonoterapia ma wiele wyzwań. Mogą pojawić się uderzenia gorąca, sztywność stawów czy bóle mięśni. Szczególnie wymagające jest leczenie młodych kobiet, u których konieczne jest wywołanie sztucznej menopauzy.
Możemy jednak łagodzić niektóre objawy niepożądane, a czasem zmienić jedną hormonoterapię na inną. Niedawno pojawiła się możliwość leczenia uciążliwych uderzeń gorąca.
Jak dbać o siebie po zakończeniu leczenia?
Ważna jest aktywność fizyczna, dieta i prawidłowa masa ciała. Ruch pomaga obniżyć ryzyko nawrotu nowotworu, a także chorób sercowo-naczyniowych, a poza tym wzmacnia układ kostno-stawowy. To więc korzyść na wielu frontach.
Po przebytej chorobie kobieta powinna być pod opieką lekarza, może być to lekarz POZ, i raz w roku wykonać mammografię.
