Zachorowalność wzrosła w XXI wieku. Przetworzona żywność, stres, zanieczyszczone środowisko oraz tryb życia powodują, że współczesne kobiety mają problemy z tarczycą częściej niż ich babcie. Kłopoty z tarczycą najczęściej spowodowane są niedoczynnością lub nadczynnością tego gruczołu, czyli wytwarzaniem niedostatecznej lub nadmiernej ilości hormonów. W ostatnim czasie wzrosła również liczba osób zdiagnozowanych z autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy Hashimoto. Dokładne dane statystyczne nie są znane. Wiele osób w Polsce nie poddało się nigdy żadnym badaniom laboratoryjnym wykrywającym choroby tarczycy. Dane Głównego Urzędu Statystycznego z 2006 r. wskazują, że dotyczyły one 1 202 000 osób w Polsce, czyli 2,2 proc. populacji, w tym głównie kobiet. W 2014, 2015 i 2017 r. Polskie Stowarzyszenie Chorych na Hashimoto zorganizowało akcje wyrywkowo sprawdzające kobiety pod kątem chorób tarczycy za pomocą badania ultrasonograficznego metodą Dopplera. W badaniu uczestniczyło około 700 kobiet w wieku 18–70 lat. Aż 50 proc. uczestniczek badania miało zmiany w obrębie hormonu tarczowego, a większość o tym nie widziała.

Dlaczego choroby tarczycy kojarzą się z kobietami?

Kobiece hormony płciowe, estrogen i progesteron, bezpośrednio wpływają na aktywność hormonu tarczycowego. Estrogen sprawia, że kobiety silniej reagują na hormon wytwarzany przez tarczycę niż mężczyźni. Huśtawka hormonalna, która towarzyszy kobietom podczas ciąży, narodzin dziecka czy menopauzy, często odbija się na funkcjonowaniu tarczycy, dlatego szczególnie w tych okresach kobiety powinny zwrócić uwagę na nietypowe objawy i zadbać o właściwą diagnostykę. Zależność hormonów tarczycy i hormonów płciowych jest obustronna. Zła praca tarczycy wpływa na obniżone libido i aktywność seksualną, nieregularne miesiączki, problemy z płodnością czy donoszeniem ciąży.

Na co jeszcze wpływa tarczyca?

Od poprawnej pracy tarczycy uzależnione jest zdrowie całego organizmu. Gdy gruczoł pracuje prawidłowo, mamy energię, prawidłowy metabolizm i dobre samopoczucie. Kiedy zaczyna szwankować, pojawiają się problemy zdrowotne. Hormony wydzielane przez tarczycę wchodzą w interakcje ze wszystkimi innymi hormonami. Objawy dysfunkcji tarczycy mogą być rożne i obejmować wiele narządów i układów.

Co powinno zwrócić naszą uwagę?

Nietypowe objawy niewiadomego pochodzenia, które mogą być symptomem chorób tarczycy, obejmują: przybieranie na wadze lub chudnięcie bez wyraźnego powodu, zwolnioną lub przyspieszoną akcją serca, przyspieszone tętno i palpitacje serca, drażliwość, niepokój, nerwowość, ataki paniki, ospałość i zmęczenie, zamglony umysł, zwiększona wrażliwość na zimno, depresja, zaparcia lub biegunki, wzdęcia, refluks, kaszel lub katar, bóle stawów, problemy z oddychaniem, osłabienie koncentracji, sucha skóra i włosy, wypadanie włosów, zaburzenia miesiączkowania, bezpłodność.

Od czego zacząć

Pierwszym krokiem jest wizyta u endokrynologa i wykonanie podstawowych badań, które pomogą w diagnostyce chorób tarczycy, w tym oznaczenie TSH, FT3, FT4, przeciwciał anty-TPO, anty-Tg i anty-TRAb, badania ultrasonograficzne tarczycy, elastografii oraz morfologii. Po diagnozie, wprowadzamy zmiany, które mogą dotyczyć właściwego sposobu odżywiania, poprawy pracy układu pokarmowego, uzupełnienia niedoborów pokarmowych. Kolejnym krokiem w polepszeniu samopoczucia i obniżeniu objawów choroby będą zmiany w stylu życia, ze szczególnym uwzględnieniem balansu między pracą, snem a odpoczynkiem, wprowadzenie odpowiedniej aktywności fizycznej oraz zmniejszenie poziomu stresu. My kobiety jesteśmy wyjątkowe i niepowtarzalne, dlatego nie ma jednego rozwiązania dla wszystkich, czy jedynej uniwersalnej diety. Szukajcie dobrych specjalistów i indywidulanych rozwiązań, aby zwiększyć szansę na wyciszenie chorób tarczycy. Nam się udało.